Dolm.nl

Bibliotheek

Nieuwe boeken over de Steentijd zijn er weinig. Oude zijn er veel meer. Een kleine greep uit de bibliotheekcollectie van Rotterdam.

Hunebedden. Monumenten van een steentijdcultuur valt direct op in de kast van de bibliotheek, want de buitenkant is hoger en kleurrijker dan die van andere boeken. Als ik het pak en doorblader blijkt de communicatieve vormgeving in het binnenwerk doorgezet met prachtige foto’s en tekeningen en heldere toegankelijke teksten. De titel doet vermoeden dat hunebedden het enige onderwerp zijn van het boek, maar de reden dat het 200 pagina’s lang boeiend blijft, is dat er vooral veel aandacht is voor de context ervan; de bouwers en hun cultuur, de archeologen en onderzoekers.

Het boek verschaft mij verschillende inzichten. Het opvallendste is voor mij de wijze waarop kennis uit onder andere de culturele antropologie heeft geleid tot vermoedens over de functie en gebruikswijze van hunebedden. Ik vind het daardoor ineens geloofwaardig dat de botten van voorouders in en uit de grafheuvel werden gehaald om een rol in ceremonies te vervullen. Een ander hoofdstuk dat mij intrigeert behandelt de wijze waarop de verschillende onderzoekers in hun zoektocht naar de historiche achtergronden vakkundige successen behaalden, maar hier en daar ook onbedoeld onherstelbare schade aanrichtten. Handig is het register van alle hunebedden dat ook een overzicht biedt van de 27 verdwenen Nederlandse hunebedden.

IMG_1925De aandacht voor buitenlandse dolmen vind ik wat beperkt. Ik wil graag meer gelezen over de achtergronden van de steentijdbouwwerken in met name Duitsland, Polen en Denemarken, maar de informatie hierover is globaal en dient vooral als onderbouwing bij het Nederlandse verhaal. Gezien de achtergrond van de auteurs is dit heel begrijpelijk. Ik stel me zo voor dat ze in het verlengde van de betrokken organisaties vooral vaderlandse doelstellingen hanteerden tijdens het schrijven van dit boek.

De volledige gegevens: Hunebedden. Monumenten van een steentijdcultuur. Evert van Ginkel, Sake Jager en Wijnand van der Sanden. Abcoude. Uniepers, 1999. Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek, uitgegeven in samenwerking met Nationaal Hunebedden Informatie Centrum en Stichting Het Drentse Landschap. 208 Pagina’s. Kleur.  ISBN 90-6825-202.

IMG_1924

Het vroege Europa: Raadsels in steen brengt de ontdekking van de sporen uit het verleden als een spannend jongensboek; een klein meisje kijkt al spelend omhoog in de grot en ziet de geschilderde stieren die haar vader niet zag en een geluksvogel koopt voor een paar stuiver 20.000 jaar oude beeldjes in een winkeltje. Dit tijdschriftachtige boek leest er lekker door weg en geeft daarbij ook nog beeldende beschrijvingen van de vergane samenlevingen.

De titel wekt de indruk dat het boek enkel stenen overblijfselen behandelt, maar er is ook aandacht voor gletsjermummies, vergaan hout, stof, schilderingen, koper en brons. Dit alles rijk geïllustreerd, meer populair dan wetenschappelijk. Een mooie hapsnap bloemlezing uit de meer dan 2000 jaar oude archeologische vondsten van Europa.

Het vroege Europa: Raadsels in steen. Time-Life boeken, 1995. 168 pagina’s. Kleur. ISBN 90-5390-131-0.