Het Uddelermeer op de Veluwe stelt in omvang niets voor. Een uit de hand gelopen plas lijkt het. Toch is het een bijzondere pingoruïne, gevormd in de IJstijd. Met een dubbele bonus.

Vlak voordat ik vanaf de N310 het parkeerterrein van restaurant Het Uddelermeer op draai, zie ik twee duidelijk herkenbare met gras begroeide grafheuvels. Dat is het voorgerecht. Voor het hoofdgerecht moet ik de straat oversteken. Als ik het hek doorga zie ik riet, water en vreemde heuveltjes.

PingoIMG_3234

Door de eendjes oogt het meertje zo vredig, dat ik me moeilijk kan voorstellen hoe in de IJstijd het water uit de diepe bodem kwam opzetten, opgestuwd door bevriezing. Gevolg was een met ijs gevulde heuvel; een pingo. In IJsland bestaan er nog steeds veel van. Met de komst van warme tijden stortte deze pingo in, een pingoruïne achterlatend, lijkend op een met water gevulde krater. Nu is het Uddelermeer 18 meter diep. De eerste 16 meter is gevuld met veen dat zich in de loop der jaren heeft gevormd. Daarbovenop ligt het water dat ik nu zie.

GrafhIMG_3238euvel

Om het meer liggen vijf grafheuvels. Vier vind ik amper terug, zo plat zijn ze. De befaamde archeoloog Jan Hendrik Holwerda (1873-1951) trof tijdens onderzoek in één ervan een lijksilhouet aan. Het was waarschijnlijk een vrouw. Ze lag met opgetrokken knieën. De vijfde grafheuvel is wel duidelijk zichtbaar, gemarkeerd met een paaltje en omringd door een gootje. De toelichting ter plaatse dateert de grafheuvel in de periode van de Klokbekercultuur (2000 – 1700 voor Christus). Het archeologieboek dat ik heb meegenomen toont grafgiften uit de Trechterbekercultuur, dus uit omstreeks 3000 voor Christus. Ik vraag me af wat juist is.

RingwalburchtIMG_3235

De zichtbare grafheuvel ligt midden in een ringvormige wal met een omringende gracht. Ik klim erop om de grafheuvel samen met het meer op de foto te krijgen. Deze Hunneschans is het opvallendste bouwsel bij het meertje. Holwerda heeft een sleuf door dit 1100 jaar oude verdedigingswerk heen gegraven. Mijn boek vermeldt niet of dit onderzoek iets heeft opgeleverd. Het vertelt wel dat hier in de loop der tijd nog meer activiteit is geweest; de grond gaf nog twee molenstenen uit de Romeinse tijd prijs en koning Willem I ging hier graag vissen en jagen. Nu is het rustig. Ik kom enkel een baadster tegen. En aan de overzijde blaft een hond. Dat is het. Voor meer leven moet ik terug de straat over naar het restaurant.

Written by HRWibier