Het barst van de prehistorische sites in Schotland. Een korte schets van de plaatselijke Prehistorie.

Stenen gereedschap dat is gevonden in Zuid-Engeland vormt het bewijs dat Groot Brittannië 450.000 jaar geleden al door mensen werd bewoond. De oudste Schotse vondsten – 8.500 jaar oude steensplinters, overgebleven na het maken van gereedschap – komen van het eiland Rhum, een van de Hebriden. Maar bewoning van het Britse eiland kan eerder en vaker zijn voorgekomen dan dat de archeologie nu kan aantonen.

Het is overigens raar om bij vroege menselijke bewoning te spreken over hedendaagse geografische grenzen; de IJstijd en de daarop volgende dramatische stijging van het zeeniveau maakten dat het land de afgelopen 25.000 jaar radicaal is veranderd. 9000 Jaar geleden raakte Ierland los van het Verenigd Koninkrijk en 1000 jaar later ontstond het Kanaal. Eetbaar wild trok na de IJstijd Schotland in. Avontuurlijk ingestelde jagers en verzamelaars trokken het achterna.

De eerste tekenen van landbouw en veehouderij stammen uit 4000 voor Christus en dat is later dan op het vaste land van Europa. Het duurde 1000 jaar voordat jagers en verzamelaars een minderheid werden. De klimatologische omstandigheden waren tegen die tijd vergelijkbaar met die van nu. Het noorden van Schotland kende toen amper nog bomen. In deze tijd zien we nog kringvormige zand- en steenopwerpingen, met en zonder staande stenen. Met name op de Orkney-eilanden zijn fantastische overblijfselen gevonden; bijvoorbeeld Skara Brae, Ring of Brodgar, Rennibister en Grain.IMG_2273

Een blik op kaartjes van Prehistorisch Schotland leert dat er zo’n kleine 150 sites en musea in het land zijn. Het zijn onder andere megalieten, steenkringen, verdedigingswerken en grafheuvels. Ze liggen grotendeels aan de kust met concentraties op de Orkney- en Shetlandeilanden, de Hebriden, Skye en de oostkust. Ann MacSween heeft er mooie naslagwerkjes over geschreven: A Wee Guide to Prehistoric Scotland (ISBN 978-1-899874-23-1) en in samenwerking met Michk Sharp het dikkere en grotere Prehistoric Scotland (ISBN 0-7134-6173-x).

Het Bronzen tijdperk startte in 2000 voor Christus. Net als bij de landbouw kwamen de innovaties waarschijnlijk van het vaste land, alhoewel de grote kopervoorraden van Ierland hier mogelijk een rol bij hebben gespeeld. Rond deze tijd raakte ook het bekervormige aardewerk wijd verbreid. Het gaat om een vergelijkbaar soort bekers dat ook in Nederland is gevonden.

Een hele aangename manier om meer te leren over de Schotse prehistorie vind je op Youtube: The history of Scotland – before Scotland. Het is een even informatieve als onderhoudende documentaire met mooie beelden en fascinerende verhalen.

Written by HRWibier