De Veluwezoom is een Nationaal Park in het zuidelijke deel van de Veluwe. Vergezichten, bossen, heide en dieren maken het gebied tot een van de mooiste van Nederland. Ook de geologie is spannend. Als je goed kijkt naar de hoge stuwwallen – en over een beetje fantasie beschikt – krijg je enig begrip van de enorme omvang van de ijsmassa die dit gebied heeft gevormd.
Glaciale perioden
Het hoogste punt van Veluwezoom is Signaal Imbosch. Met een hoogte van 110 meter is het de hoogste stuwwal van Nederland. Deze onopvallende zandheuvel is ontstaan in de ijstijd. Of beter gezegd: in twee van de ijstijden. Het is namelijk niet zo dat de ijstijd een langgerekt tijdvak met een continu koud klimaat was. Liever spreken we van glaciale perioden. Ze ontstonden als gevolg van wijzigingen in de stand van de aardas. Daardoor kon de aarde niet alleen sterk afkoelen, maar tussentijds ook opwarmen.
Saalien
De periode die allereerst van belang is voor het ontstaan van de Veluwezoom (en de gehele Veluwe) heet het Saalien. Dat is de voorlaatste ijstijd en hij duurde van 238.000 tot 126.000 jaar geleden. Ook de Utrechtse Heuvelrug en de Sallands Heuvelrug hebben hun bestaan in beginsel aan deze ijstijd te danken. Een grote zware ijstong stuwde sedimenten vooruit en zijwaarts. Na duizenden jaren smolt het ijs en liet diepe geulen achter. Uiteindelijk slibden die dicht. Zo is onder andere de Gelderse Vallei ontstaan.
Weichselien
De contouren van het landschap veranderden nog verder tijdens de meest recente ijstijd, het Weichselien. Het ijs kwam toen minder ver naar het zuiden, maar de wind blies zand over het gebied dat we nu kennen als Veluwezoom. Die zandlaag bleek zo’n 11.700 jaar geleden een goede bodem voor de bomen en planten. Er ontstonden grote oerbossen. Al in de late prehistorie begonnen onze voorouders deze te kappen. Tijdens de middeleeuwen nam de kap zulke grote vormen aan dat er zandverstuivingen ontstonden. Dankzij de aanplant van grove dennen is dat proces gestopt.
Posbank (Veluwezoom)
Iets ten noorden van Rheden ligt Paviljoen de Postbank. Er is een parkeerplaats en je kunt er eten en drinken. In de weekenden kan het er bijzonder druk zijn, maar als je op een doordeweekse ochtend arriveert, vind je zeker een parkeerplek. De wandelroutes die er starten bieden fraaie uitkijkjes op het oerlandschap. Vanaf het uitzichtpunt De Posbank kun je ongehinderd over de heuvels kijken. Verderop vind je veel begroeiing. Dat maakt het lastig om vanaf daar het complete landschap in je op te nemen.
Koningslaan (Veluwezoom)
Een bijzonder fraai stuk bevindt zich in de nabijgelegen Onzalige Bossen. Daar loopt een kaarsrecht pad over de steile heuvels. Het is de Koningslaan. Je waant je er in het buitenland. Of in een boek van Tolkien. Ga dus niet van het pad af. Vooral niet als de elfjes je roepen. Er bestaat dan namelijk een kans dat je nooit meer thuis komt.
Dieren
Er leven wolven op Veluwezoom. De kans dat je ze ziet is echter klein. Ze zijn namelijk bijzonder schuw. Ook de herten, reeën, vossen en dassen zie je weinig om precies dezelfde reden. Wil je ze toch zien? Ga dan tijdens de schemering naar een wildobservatiepost als de Elsberg. Dat vergroot je kansen aanzienlijk. Onder andere spechten, mezen, raven, Schotse hooglanders en IJslandse paarden laten zich ook overdag en op andere plaatsen zien.
Veluwezoom: Praktische informatie
De parkeerplaats bij De Posbank is vaak vol. Eventueel kun je uitwijken naar andere nabijgelegen plekken, waaronder Rozendaalse Veld, de Schietbergseweg, De Houtplaats, en Lappendeken. Kijk voor meer informatie op de site van Natuurmonumenten, de vereniging die het gebied beheert. Als je met de trein naar de Posbank wilt gaan, stap je uit bij Station Dieren of Station Rheden.
