Op 11 september 2026 was het feest in Weert. Na jarenlange voorbereiding konden genodigden het nieuw ingerichte urnenveld op de Boshoverheide bezoeken. Behalve grafheuvels zie je er nu ook informatiepanelen en kunst. Daarbij verscheen een speciaal album van Suske & Wiske: De holle heuvels.
Vergeten grafheuvels op de Boshoverheide
Het urnenveld op de Boshoverheide is het grootste van zijn soort in West-Europa. De graven stammen uit 400 tot 1.000 voor Christus en liggen verspreid over 350 grafheuvels op een oppervlakte van zo’n 30 hectare. Tot de negentiende eeuw lieten herders er hun schapen grazen, onwetend van de archeologische rijkdom onder hun voeten. Daar kwam verandering met de aanleg van een kanaal en een spoorlijn. Lokale bewoners groeven vervolgens het aardewerk op om voor een gulden per stuk aan te bieden met inheemse vleesetende plantjes erin.
Het gebied maakte daarna enige tijd deel uit van een militair oefenterrein. Soldaten groeven schuttersputjes in de grafheuvels. Dat duurde tot 1966. Toen vonden de broers Pier en Bèr Houben – beiden amateur-archeologen uit Nederweert-Eind – nog enkele overgebleven urnen. Dankzij hen raakte de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB) betrokken. Sinds 1972 heeft het gebied een beschermde status en is het een rijksmonument.
Herontdekking en herwaardering
Het archeologische project Odyssee duidde in 2010 440 heuvels en 110 plaatsen met crematieresten. Daarbij traceerde het een aantal van de verloren gewaande urnen. Zo bleken er 47 te liggen in een museum in Mannheim. Deze waren opgegraven door Casimir Ubaghs, een van de eerste onderzoekers die het gebied in de negentiende eeuw bezocht. Nog meer urnen lagen in het Limburgs museum in Venlo. De vondsten van de gebroeders Houben staan in het Openluchtmuseum Eynderhoof. Ook Museum W in Weert exposeert tegenwoordig enkele urnen.
Bij de Gemeente Weert ontstond in 2020 het idee om het grootste urnenveld van West-Europa te ontsluiten voor een breed publiek. Na de werving van subsidies en het aanhaken van meerdere sponsoren kwam het project in 2022 op gang. De resultaten zijn nu onder andere de landschapskunst van Fugzia uit Leuven, een nieuwe parkeerplaats en een paar fraai vormgegeven informatiepanelen.
Boshoverheide ontdekken
De uitgezette wandelroute heeft een lengte van ongeveer 2 kilometer. Het pad is verhard en als je eroverheen loopt, ervaar je veel beter dan voorheen het historische belang van de grafheuvels. Zo kun je bijvoorbeeld met een smartphone QR-codes scannen om een toelichting te krijgen bij de verschillende locaties. De geplaatste stalen beeldengroepen gaan fraai op in het landschap, maar brengen desalniettemin heel goed over dat het hier een begraafplaats betreft, waar talloze nabestaanden hebben gerouwd om hun geliefden; mede als gevolg van de hoge kindersterfte in de bronstijd was de gemiddelde leeftijd van de overledenen 25 tot 30 jaar.
Het album De holle heuvels van Suske & Wiske biedt de leukste manier om kennis te nemen van de Boshoverheide. De strip zelf telt 22 pagina’s. Daarbij bevat het boekwerkje 8 pagina’s informatie over Weert, de grafheuvels en het natuurgebied Kempenbroek dat deels in België ligt en waar de Boshoverheide deel van uitmaakt. Je hoeft niet in Weert te wonen om het album in je bezit te krijgen, want het ligt ook in de stripspeciaalzaken. Er bestaan zelfs 350 luxe exemplaren met een linnen rug en een gesigneerde ex libris.
Een begrafenisritueel in stripvorm
Scenarist Peter van Gucht vertelde tijdens de albumpresentatie in Museum W dat hij in 2024 startte met het verhaal. Hij kreeg een uitdagende opdracht van de Gemeente Weert, want deze zag graag het volledige prehistorische begrafenisritueel verwerkt in het verhaal. Dit betekende dat er ook iemand dood moest gaan en dat is verre van gebruikelijk bij Suske & Wiske. Van Gucht loste dit op door de overledene als spook onze Vlaamse vrienden te laten bezoeken.
Het onderhoudende verhaal draait om de erfopvolging van Tinus, stamhoofd van de Vlaajeaeters. Hij moest duizenden jaren geleden vanuit zijn urn toezien hoe een rivaliserende stam van de verwarring gebruikmaakte om de macht naar zich toe te trekken en veel slachtoffers te maken. Suske, Wiske, Jerom en Lambik reizen daarom per teletijdmachine naar 2.800 voor Christus om een en ander alsnog recht te zetten. Hun komst levert humor, intrige en avontuur op. En aan het eind van het album heeft de lezer inderdaad haast ongemerkt kennis genomen van het verloop van een prehistorische uitvaart.